İSTANBUL — Günlük yaşamda ve iş süreçlerinde rutin görevleri kolaylaştıran üretken yapay zeka araçları, doğru kullanılmadığında verimliliği artırmak yerine ek bir yük haline gelebiliyor.
Galatasaray Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekan Yardımcısı Yaşar Şekerci, Anadolu Ajansı'na yaptığı değerlendirmede, pazardaki seçenek bolluğunun ve sürekli yeni teknolojileri takip etme baskısının kullanıcılar üzerinde psikolojik ve zihinsel bir baskı oluşturduğunu belirtti.
FOMO ve FOBO Teknoloji Kullanımını Tetikliyor
Metin, görsel, video ve ses üretimi gibi farklı alanlara yönelik yüzlerce aracın sunulduğuna dikkat çeken Şekerci; "gelişmeleri kaçırma korkusu" olarak tanımlanan FOMO (Fear of Missing Out) ve "daha iyi seçeneği kaçırma korkusu" anlamına gelen FOBO (Fear of Better Options) duygularının bu süreci tetiklediğini vurguladı.
Tüm araçları denemeye çalışmanın sürdürülebilir olmadığını ifade eden Şekerci, "Hepsini kullanacağım, bütün araçları deneyip hareket edeceğim derseniz, bu durum yapay zeka yorgunluğuna neden olur. Kişilerin kendi ihtiyaçlarına uygun birkaç aracı yetkin kullanması yeterlidir" dedi.
"Kullanıcı Bir Orkestra Şefi Gibi Olmalı"
Yapay zekanın halüsinasyon görme ve gerçeğe dayanmayan çıktılar üretme riskine değinen Şekerci, kullanıcının rolünü bir "orkestra şefi" veya "süpervizör"e benzetti. Şekerci, sistemden verim alabilmek için şu noktalara dikkati çekti:
- Teyit ve Kontrol: Yapay zekaya tamamen güvenmek ya da her şeye şüpheyle yaklaşmak yerine dengeli bir kontrol mekanizması kurulmalı.
- Fayda-Maliyet Hesabı: Yapay zekaya bir işi anlatmak, işin kendisini yapmaktan daha uzun sürüyorsa kullanıcı süreci kendi yönetmeli.
- Sınırların Bilincinde Olmak: Yapay zeka, araştırma, karar verme ve özgün içerik oluşturmada konunun bağlamını tam olarak çözemeyebiliyor.
"Hiç Fikri Olmayan İnsana Yapay Zeka Yardım Edemez"
Yapay zekanın elektriğin icadı gibi köklü bir dönüşüm aracı olduğunu ancak insanın yerini alacak bağımsız bir sistem olmadığını belirten Şekerci, temel noktanın teknolojiyi doğru konumlandırmak olduğunu söyledi:
"Sana bir fikir verebilir, farklı bakış açıları oluşturabilir. Ancak hiç fikri olmayan bir insana yapay zeka hiçbir şey yapamaz. En nihayetinde bunun hayatı kolaylaştıran bir araç olduğunu unutmamak gerekiyor."
